|
Wprowadzanie nowych nieznanych dotąd procesów użytkowych, rozwiązań funkcjonalnych, a w ich konsekwencji nowych rodzajów produktów, wiedza o projektowaniu nazywa innowacyjnością. Stanowi ona jedną obok dywersyfikacji i modernizacji możliwości rozwoju produktu. Jaką rolę w tych zjawiskach, a w szczególności w procesach innowacyjnych odgrywa wzornictwo przemysłowe. Wydaje się, że może ono jako typowy zawód interdyscyplinarny skutecznie wspomagać ogólnoprojektowe zabiegi łączenia w jedną koherentną całość wszystkich czynników składających się na ostateczny produkt.Wzornictwo przemysłowe (industrial design) jest wg klasycznej nieco dziś być może akademickiej definicji z lat 70-tych Thomasa Maldonado: "działalnością twórczą, której celem jest określenie formalnych wartości przedmiotów wytworzonych przez przemysł. Do tych wartości formalnych zalicza się cechy zewnętrzne produktów, ale przede wszystkim te strukturalne i funkcjonalne relacje, które przekształcają produkt w spójną całość z punktu widzenia wytwórcy i nabywcy".
Znane z historii techniki XIX wieku rozwiązania maszyn i urządzeń "pożyczały" formę od innych obiektów z innego okresu historycznego i stylistycznego, i tak na przykład korpusy maszyn były formowane i ozdabiane w manierze stosowanej w architekturze czy też meblarstwie.
Obecnie dbamy o to aby forma produktu była adekwatna do jego istoty (genezy, struktury i przeznaczenia). Zajmowanie się formą to główna lecz nie jedyna domena wzornictwa. Każdy wyrób jest bowiem odbierany w powyżej 80% wizualnie i tak też oceniany.
Innowacyjność formy może podążać za innowacyjnością techniczną, a nawet ją wyprzedzać. Zdarzają się sytuacje w których nowa, innowacyjna forma (hipoteza formalna) bywa dopracowywana technicznie aczkolwiek działania takie możliwe są na poziomie prac studyjnych obciążone są bowiem dużym ryzykiem.
Prawdziwe cechy innowacyjne osiąga się według mnie wtedy gdy uznajemy wzornictwo za integralną część całego procesu projektowania gdzie wg J. Ginalskiego "zarządzanie innowacyjne (zarządzanie przez innowacje) jest nie projektową lecz menedżerską działalnością twórczą. Jest sposobem zarządzania firmą, w którym polityka innowacyjna stanowi główne narzędzie rozwoju. Największe i długofalowe sukcesy odnoszą te firmy, w których zarządzanie innowacyjne znajduje się w rękach osób mających wykształcenie i praktykę zawodową w dziedzinie wzornictwa przemysłowego, uzupełnioną dodatkowymi, specjalistycznymi studiami i praktyką w zakresie zarządzania".
Wojciech Wybieralski
ASP Warszawa
|
