Co to jest wynalazek, innowacja, dyfuzja i transfer?

Piąty Program Ramowy Badań i Rozwoju Technologicznego Wspólnoty Europejskiej

Agencja Techniki I Technologii

ESIS II

Współpraca z Niemcami

Park Technologiczny jako regionalny instrument wzrostu innowacyjności

Innowacyjność i zaawansowane technologie w gospodarce polskiej.

Oferta Technologii

Politechnika Warszawska w programach Unii Europejskiej

Na podbój Europy

Mazowiecki Uniwersytet Techniczny

Programy badawcze Unii Europejskiej dla małych firm

Rozwijanie Umiejętności Kierowniczych W Zwinnej Organizacji

Sieci innowacyjne

Innowacyjność firm Europejskich

SPCM

Kapituła innowacji

Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Polski z Unia Europejską

Recepty Dla Uczestników w 5PR

Nauka dla Gospodarki

Biznes a Internet

Parki naukowo - technologiczne w sferze zainteresowań architekta i urbanisty.

RITTS/RIS w Polsce

Centra Doskonałości

Innowacyjne Regiony RITTS/RIS

Sieć "INNOWACJE / REKIN"

Propozycje wspólnych badań - oferta sieci FEMIRC/OTI

Szkolenia i warsztaty w Ośrodku FEMIRC w Krakowie.

Sieci innowacyjne

 

Coraz częściej zauważamy problem braku koordynacji w działaniach innowacyjnych. Rozmaite organizacje same próbują prowadzić badania,wpowadzać nowe technologie, lecz trafiają na rozmaite przeszkody, z których jedną z najważniejszych, jest problem finansowy. Rozwiązaniem jest łączenie się w rozmaite związki, które ułatwiają wymianę wiedzy. Takie grupy nazywamy sieciami innowacyjnymi. Sieci przynoszą nam uczestników, zasoby, wyzwalają aktywność i dlatego można je postrzegać jako system. Poprzez połączenie sił w rozwiązywaniu wspólnych problemów można zaoszczędzić zarówno czas, własne zasoby jak i pieniądze.

Sieci stanowią pewną formę organizacyjną. Ze względu na budowę wyróżniamy sieci horyzontalne i wertykalne. Sieci wertykalne (klienci - organizacja - dostawcy) są zazwyczaj silnie osadzone w produkcji, łańcuchu wartości dodanych. Sieci horyzontalne tworzone są pomiędzy różnymi przedsiębiorstwami z sektorów produkcyjnego i usługowego, instytutami badawczymi, przedsiębiorstwami zajmującymi się transferem innowacji, instytucjami kapitału udziałowego. W sieciach horyzontalnych jest znacznie większa możliwość wyboru partnerów. Utworzone pomiędzy takimi organizacjami sieci mogą służyć zarówno nieformalnej wymianie wiedzy, jak i tworzeniu i wprowadzaniu wspólnych projektów innowacyjnych.

Sieci można scharakteryzować poprzez następujące funkcje:

  • zaufanie pomiędzy uczestnikami,

  • niezależność i swoboda w tworzeniu kooperacji,

  • dyfuzyjność wewnątrz sieci (np. możliwość wyboru oraz brak hierarchii),

  • otwartość, dynamika, zdolność do przystosowania,

  • projektowanie relacji w perspektywie długoterminowej,

  • współzawodnictwo między uczestnikami sieci,

  • osiąganie dużej skali gospodarczej poprzez wspólne działanie.

Możliwość wyszukiwania partnerów zależy od "możliwości absorbcyjnych firmy" (Cohen i Levinthal 1990). Im ta jest wyższa, tym firma ma większą zdolność do kooperowania zarówno z firmami regionalnymi jak i na skalę międzynarodową. Warto jednak podkreślić, że firma musi ciągle trzymać rękę na pulsie. Może się bowiem okazać, że w długim okresie czasu, poprzez brak rozwoju nowych technologii, zredukuje własną bazę wiedzy i nagle nie będzie miała czego zaoferować potencjalnym partnerom. Jako mniej atrakcyjna, uczestnictwo w sieciach będzie miała utrudnione. Jednak na szczęście firmy mogą również przyswajać wiedzę z zewnątrz stref i sieci (np. poprzez zakup baz wiedzy).

Podobnie trzeba uważać na tzw. "gateskeepers" - bramkarzy, naszych partnerów, którzy w sytuacji, gdy zdecydujemy się na szybkie i radykalne zmiany mogą nagle zacząć nas hamować. Mając centralnie zorganizowaną koordynację dostaw i dystrybucji wiedzy możemy stać się zależni od ich pojemności absorbcyjnej. W takich przypadkach dobrym pomysłem może się okazać zwiększenie grupy koordynującej firmowe przepływy wiedzy, co zredukuje ryzyko selektywnego korzystania z wiedzy.

Patrząc na wagę sieci innowacyjnych dla zdolności innowacyjnych firm, można wysnuć następujące konkluzje:

  • sieci ułatwiają dostęp do uzupełniającej się, zewnętrznej wiedzy,

  • proces nauki może łączyć kooperacje i używanie zewnętrznej wiedzy,

  • głównym warunkiem rozpoczęcia transmisji wiedzy jest przestrzenna, socjalna i kulturalna bliskość. Umożliwia to jej błyskawiczną wymianę prowadząc do redukcji niepewności, jednak szeroki dostęp do wiedzy może zostać zrealizowany tylko przez mieszaninę intraregionalnej, interregionalnej i internacjonalnej sieci innowacji,

  • poza bazowaniem na produkcji i sprzedaży w pionowej sieci innowacyjnej, sieci horyzontalne pomiędzy partnerami nie włączonymi do łańcucha wartości dodanych, reprezentują ważne, dodatkowe źródło informacji i wiedzy,

  • wewnątrz sieci mogą być wymieniane różne typy wiedzy pokrewnej innowacjom i informacjom. Spektrum rozciąga się od nieformalnej wymiany wiedzy do połączenia w wykonywaniu projektów innowacyjnych,

  • otwarte i dynamiczne sieci przyczyniają się do rozwoju np. poprzez współzawodnictwo i kooperację. Zamknięte sieci mogą hamować rozwój,

  • pojemność absorpcyjna organizacji wpływa na jej możliwość użycia wiedzy. Im jest większa dostępna baza wiedzy, tym wyraźniej zaznaczana jest możliwość absorbcji nowej,

  • zdecentralizowana wiedza i koordynacja innowacji redukuje ryzyko jej selektywnego użycia i transferu - wspomaga identyfikację i użycie pokrewnej wiedzy,

  • Instytuty badawcze będące dodatkiem do innej produkcji i przedsięwzięć systemowych, są ważnym źródłem wiedzy i informacji z funkcjami oświecającymi innych sieci.

Wstąpienie do sieci jest dobrowolne, prowadzi do pewnych zobowiązań, ale uczestnikom daje możliwość wzajemnej nauki. Daje organizacjom dostęp do dodatkowych, uzupełniających własne, zasobów, których pojedyńczy uczestnicy nie mają do dyspozycji. Daje możliwość współpracy wielu, posiadających własne bazy wiedzy podmiotów koncentrujących się na jednym wspólnym problemie. Nie trzeba chyba dodawać jak bardzo przyspiesza to cały proces innowacyjny.

Jednak trzeba pamiętać, że firmy powinny się angażować w sieci tylko wtedy, gdy mają możliwość włączania wygenerowanej wiedzy do produkcji i zarządzania. Zły system zarządzania może sprawić, że jak "dojna krowa" damy z siebie wszystko, lecz nic nie skorzystamy. Taka filantropia na dłuższą metę nie poprowadzi nas do sukcesu. Na początku trzeba odpowiednio zmodyfikować własne struktury decyzyjne, a następnie myśleć o sieciach innowacyjnych.

Jakub Syta
Wydział Inżynierii Produkcji
(na podstawie Networks in Innovation Research and Innovation Polisy - Dr Knut Koschatzky)


HTML Version by Piotr Rafalski